Yakında Sanal Gerçeklik Ameliyatlarda Ağrı Azaltıcı Olarak Kullanılabilir
Ülke genelinde sanal gerçeklik (virtual reality-VR) ameliyat olan, kronik ağrı sorunları olan, PTSD (travma sonrası stres bozukluğu) ve diğer akıl sağlığı durumlarında ağrıyı azaltmak için deneniyor.
Bu denemeler başarılı olursa, hastanelerdeki ameliyathanelerde sanal gerçeklik gözlüklü hastalar sıradan bir manzara halini alabilir.
37 haftalık hamile Elizabeth Deitz, hamileliğindeki bir komplikasyonu düzeltme operasyonu için ağrıyı azaltma adına sanal gerçeklik terapisini dünyada ilk deneyen kişilerden birisi.
Deitz’in bebeği karnında ters duruyordu ve bu durum doğum sırasında sorunlara yol açabiliyor.
Birçok doktor bebeği rahimdeyken döndürmeyi tercih ediyor. Bu düşük riskli bir operasyon olmasına rağmen çok acı verici olabiliyor ve geleneksel ağrı kesiciler işe yaramıyor.
Clayton’daki Monash Üniversitesi tıp merkezindeki denemeyi yöneten doğum uzmanı Dr Vinayak Smith, bu işlemin sanal gerçeklik tedavisi için mükemmel olduğunu söylüyor.
Çarşamba günü Elizabeth Deitz, başında kocaman bir sanal gerçeklik gözlüğüyle yatıyordu. Elizabeth gözlükte gece gökyüzünde yükselen renkli fenerleri seyrediyordu. Her bir fenere bakarak onları patlatıp havai fişek yapmaya çalışıyordu.
Bu arada Dr Ravi Kashyap bebeği döndürmek için kadının karnına bastırıyordu.
Elizabeth, “Çok sert bastırıyorlardı, bazen çok acı verici oluyordu. Ve aniden bebek dönüverdi” dedi.
Kadın, “Sanal gerçekliğin yardımcı olduğunu hissettim. Size odaklanacak bir şey veriyordu, böylece acıya odaklanamıyordunuz” diye konuştu.
Dr Smith uygulamanın ardındaki fikrin tam da bu olduğunu vurguluyor: “Beynin dikkatini dağıt ve daha az acı hisset.”
Durum aynı farkında olmadan parmağınızı kesmenize benziyor. Kesiği fark ettiğiniz an, acımaya başlıyor.
Bu günlük hayattan durum, nörobilimin acıyı azaltma tekniğini gösteren bir pencere gibi.
Bilimadamları ağrıyı beynin sadece sinirlerimizden bir sinyal olarak değil, bir dizi bilgiye- hatıralar, duygular ve fiziksel algılar-dayanarak ürettiğine giderek daha fazla inanıyor.
Eğer bu acı sinyallerinden dikkati dağıtabilirseniz, beyin daha az acı üretecektir. Ve beyin daha fazla algı bilgisine sahip olursa, acıya odaklanmakta daha fazla zorlanacaktır.
Dr Smith, “Acı çok gerçek bir deneyim, fakat aynı zamanda aşırı şekilde sübjektif” diyor.
En azından teori böyle, fener ve havai fişek sahnesi de bu yüzden geliştirildi. Kişinin ilgilenmesi gereken çok fazla algı bilgisi içerdiğinden sakinleştirici ve rahatlatıcı oluyor.
Sanal gerçekliğin acıya karşı birkaç denemesinde ilginç, fakat karışık sonuçlar elde edildi.
En iyi sonuçta her 4 kişiden biri iyi bir rahatlama yaşarken; en kötüsünde teknik işe yaramıyor. Zihinsel dikkat dağıtma, basitçe asla ağrı kesici hap kadar güçlü değil.
Öte yandan tedavinin uzun vadeli olumsuz etkisi bulunmuyor gibi görünüyor-yine de bulantı ve kusmaya yol açabiliyor.
Dr Smith, “Ve hoşlanmazsanız daima o saniyede kapatabiliyorsunuz” diyor.
