Robo-debt: Otomatik borç sistemiyle ölmüş yüzlerce kişiden borç tahsilatı
Senato’daki komitede Federal Hükümet’in yüzlerce ölmüş kişinin ailelerinden ve temsilcilerinden sosyal yardım borçlarının istendiği ortaya çıktı.
Centrelink’i kontrol eden İnsani Hizmetler Departmanı’nın robedebt (otomatik borç) denilen sistemi, sosyal yardım ödemelerini denetlemek için bir algoritma kullanıyor ve kişilere fazla ödeme yapılıp yapılmadığına ya da hak etmedikleri paraların verilme durumuna karar veriliyor.
Dün gece Senato’daki bir komitede ölmüş Centrelink müşterilerinin varisleriyle borçların tahsilatı için 515 kez bağlantı kurulduğu açıklandı.
Bu durumların 73’ünde borçlar tahsil edildi ve 442’si silindi.
Sosyal Hizmetler Bakanı Anne Ruston komiteye, “bu durum birkaç sebepten meydana gelebiliyor, örneğin departman kişinin vefat ettiğinden haberdar olmuyor, işlemde gecikme oluyor, personelin elle giriş hatası ya da bu faktörlerin birkaçının bileşimi olabiliyor” açıklamasını yaptı.
Bu yıl içinde Hükümet Hizmetleri Bakanı Stuart Robert, engelli bir emeklinin ölümünden 6 ay sonra annesine borç bildirimi gönderilmesi üzerine özür dilemek zorunda kalmıştı.
Robert, “Vakaların büyük çoğunluğunda, iyi niyet devreye girip borç silinecektir. Bu belirli vakada, borcun tahsil edilmesi ekonomik olmaması ve zamandan dolayı departman basitçe borcu silmeliydi. Silmediler, departmanım hatalıydı, özür diliyorum” demişti.
Robodebt programı çerçevesinde 2016 Haziran’dan 2019 Haziran’a kadarki 3 yıllık dönemde 800,000 kadar borç tahsilatı yoluna gidildiği bildirildi.
Robodebt programına göre, Avustralya Ticaret Odası ATO’dan yıllık gelir verisi ile sosyal yardım ödemeleri 2 haftalık dönemlerle karşılaştırılıyor.
Sistem Centrelink’in kendi uygunluk görevlileri dahil birçok kişi tarafından kesin olmadığı gerekçesiyle eleştirilmişti. Sistem özellikle Austudy ya da Newstart alan geçici çalışanların dengeli olmayan gelirleri konusunda eleştiriliyor.
Robodebt şu an ikinci bir Senato soruşturması konusu ve çok sayıda davaya da konu olmuş durumda. İşçi Partisi’nin de desteklediği potansiyel bir toplu dava da bekleniyor.
