Queensland’den anne baba Rowena ve Patrick Cooke, çocuklarını bir oyun alanında test etmeye karar verdi.
Deneye katılan ve çocuk istismarcılarını avlayıp hapse atma üzerine 22 yıl harcayan eski polis memuru Brett Lee, çiftin çocukları Georgia (7) ve erkek kardeşi Mitchel’e (8) parkta yaklaştı.
Today Show’un filme aldığı deneyde, Lee’nin Georgia’nın yanına gelip yavru köpeğini görüp görmediğini sorduğu görülüyor.
Annesi telefonda konuşup parka bakmazken, Georgia tuzağa düşüyor.
Bay Lee’nin elindeki köpek tasmasını gösterip çocuğa “Gelip benimle arar mısın?” dediği duyuluyor.
Küçük çocuklara ne söylemesi gerektiğini tam anlamıyla bilen Bay Lee, oyun alanından peşinde Georgia ile ayrılmayı başarıyor.
Bay Lee söyleyeceklerini o kadar iyi biliyor ki, annesine geri götürüldükten ve başına neler gelebileceği anlatıldıktan sonra bile, Georgia hala yabancının yavru köpeğini bulmaya yardımcı olmak istiyor.
Küçük kız kendisine kurulan tuzağa düşerken, erkek kardeşi Mitchel farklı şekilde davranıyor.
Bay Lee, 8 yaşındaki Mitchel’a yaklaşıp yavru köpeğini bulması için yardım isteyince, çocuk “kendisini rahat bırakmasını” söylüyor ve anne babasına koşuyor.
Deney, aynı hataları yapıyor olabilecek diğer anne babalara bir uyarı olarak ve yabancı tehlikesi konusunda çocukları eğitme adına gerçekleştirildi.
Deneyden önce anne baba oğulları Mitchel’ın deneyde daha başarılı olacağını tahmin etmiş, mantıklı ve uyanık olduğunu söylemişlerdi, dedikleri gibi de oldu.
]]>Adı Edward olarak verilen çocuk, internet üzerinden ilk kez uyuşturucu satın aldığında 13 yaşındaydı.
Canberra’nın en elit okullarından birinde okuyan çocuğa, arkadaşlarından birisi Bitcoin ve Monero dahil kripto paralarla dark web’den (internetin suç faaliyetleri ve yasadışı piyasalarla ilgili az görünür kısmı) yasadışı maddeleri büyük miktarlarda almayı öğretti.
Şimdi 15 yaşında olan çocuk, “İlk sipariş verdiğim şey 30 hapla dolu bir mektuptu. Adam, siparişimi karıştırmıştı, bana kazayla çok daha pahalı olan 14 gram ketamin yollamıştı, bu yüzden mutlu olmuştum” dedi.
Bu, Edward için sadece başlangıçtı.
İki yıldan daha uzun süreyle çocuk, odasından çıkmadan MDMA, LSD ve speed siparişi veriyordu ve uyuşturucular ailesinin evine mektuplarla ve paketlerle teslim ediliyordu.
Edward, “Deep web’de (dark web’i bulunduran internet kesimi), uyuşturucu daha ucuz, daha güvenilir, satıcıyla ilgili derecelendirme ve yorumlar bulunuyor” diyor.
Edward’ın akıl sağlığı sorunları ortaya çıktı ve çocuk o zamanlar internetten uyuşturucu satın almanın “sokakta daha önce hiç görmediğin birinden almaktan” daha güvenli olduğunu düşündüğünü söyledi.
Edward, aldıklarını kendisi kullanmakla kalmadı, başka gençlere de satmaya başladı.
Çocuk, “150 dolarlık satın almalarla başlayıp 4000 dolar kazanıyordum. Okulda tek bir satıştan 2000 dolar kazanmıştım” dedi.
Zaman içinde Edward’ın uyuşturucu kullanımı kontrolden çıktı, aldığı maddeleri karıştırıp aşırı dozdan hastaneye kaldırıldı.
Ailesi ancak o zaman çocuğun yaptıklarının farkına varabildi.
Annesi, “Bir anne olarak başarısız olduğumu hissettim, çünkü bu uyuşturucuların evime gelmesine müsaade etmiştim. Onların orada olduğu konusunda hiçbir fikrim yoktu ve evimizde daha bir sürüsü vardı” dedi.
Kadın, “Oğlumun sadece arkadaşlarıyla oyun oynadığını sanıyordum. Odasında o kapının ardında uyuşturucu alış verişi yaptığı konusunda hiçbir fikrim yoktu. Bu çok korkutucu. Bu çocuklar için uyuşturucu almak tütün ve alkol almaktan çok daha kolay” diye konuştu.
Ölümcül deney
Edward’ın hayatı kurtuldu, fakat Sydney’den Daniel Skelly adlı genç adam bu kadar şanslı değildi.
21 yaşındaki ümit vaat eden Newcastle Üniversitesi mühendislik öğrencisi Daniel, 2013’te uyuşturucudan hayatını kaybetti.
İnternette satın aldığı uyuşturucular yüzünden ölen Daniel’ın babası Greg, oğlunu kaybetmenin acısıyla yaşıyor.
Greg, oğlunun ölümünden sonraki aylarda Daniel’ın Silk Road adlı yasadışı ağdan aldığı kokain, marihuana ve opiodleri denediğini keşfetti (Silk Road, 2017’de FBI tarafından kapatıldı).
Greg, yaşlı nesillerin dark web’i anlamalarının zor olduğunu söylüyor.
Acılı baba, “İstediğiniz her şeyi satın alabiliyorsunuz. Kullanıcı derecelendirmesi var. Büyük bir Amazon mağazasına benziyor” dedi.
NSW Polisi’nden Dedektif müfettiş Gordon Arbinja, dark web’den uyuşturucu satın alan çocuk sorununun geçen 10 içerisinde katlanarak büyüdüğünü belirtti.
Dedektif, “Bütün bunlar basitçe Bitcoin’in 2009’da çıkmasıyla başladı ve arkasından yasadışı piyasalar geldi. Çocukların uyuşturucu alması daha kolaylaştı, çünkü internetin gizliliğini kullanıyorlar” dedi.
Sorun o kadar yayılıp büyüdü ki, polis 2018’de dark web’deki suçla mücadele için Sibersuç Birimi’ni kurdu.
Dedektif Arbinja, internetten uyuşturucuyla mücadelenin sokaktakiyle mücadeleden daha kolay olmadığını, dark web satış yerlerinin kapatılmasının milyarlarca doalrlık küresel ticaret üzerinde şu ana kadar büyük bir etkisinin olmadığını söyledi.
Mücadele kolay değil
Büyük internet uyuşturucu satış yerlerinin çoğu yurt dışında bulunuyor.
2013’te FBI, Silk Road adlı dünyanın ilk internetten uyuşturucu satış yerini çökertti, kurucusu Ross Ulbricht, ömür boyu hapse mahkum oldu.
Sitenin boşluğunu Alpha Bay doldurdu, Silk Road’un 10 katına kadar büyüdü, her gün 800,000 ABD doları uyuşturucu ticareti miktarına ulaştı.
Alpha Bay de 2017’de kapatıldı, fakat yerine mantar gibi başka siteler bitiverdi.
Ülkelerin yasalarındaki farklılıklar mücadeledeki zorluklardan birisi.
Bir diğer sorun da şifreli ağların kırılması konusu.
Teknolojiyle büyüyen çoğu 30 yaş altı satıcılarla mücadele, polis için kolay olmuyor, ekip üyeleri teknolojiyi sonradan öğrenmek zorunda kalıyor.
Avustralya Sınır Gücü X-ray, dedektör köpekler, iz bulma donanımları ve uzman istihbarat analizi kullanımını artırarak mücadele ediyor.
Geçen yıl Sınır Gücü dünyanın her tarafından gelen 36,4 milyon postayı taradı ve bunlardan 35,000’inde uyuşturucu tespit edildi.
Kripto paralara getirilen yeni zorunluluklar sayesinde tıpkı banka hesabı açtırırken istenen belgeler gibi, çocukların Bitcoin almasını zorlaştırıldı, fakat yine de Bitcoin alma olasılığı tamamen ortadan kalkmadı.
Edward, şimdi uyuşturucudan kurtulmak için bir danışmanla ve bir psikologla görüşüyor ve yaptıklarından dolayı pişman olduğunu söylüyor.
Diğer çocuklara mesaj veren Edward, “Bulaşmayın. Gidilecek iyi bir yol değil. İyi sonuçları olmuyor, bağımlılıkla sonuçlanıyor” diyor.
Oğlunu kaybeden Greg Skelly ise hiçbir kuralın birkaç tık ötedeki uyuşturucuları durduramayacağından korkuyor.
Skelly, diğer anne babalara, “Uyanık olun ve çocuklarınızın internette neler yaptığını bildiğinizden emin olun” mesajını veriyor.
]]>İbuprofen gibi ağrı kesiciler, ACE inhibitörleri (tansiyon ilacı) ve idrar söktürücülerle (diüretik) birlikte kullanılmaları halinde böbrek sorunları, kalp sorunları hatta inmeye kadar giden sorunlara yol açabiliyor ve bu tehlikeli bileşime “üçlü sorun” deniyor.
Araştırmalar, ciddi sayıda kişinin bu ölümcül kombinasyonu birlikte kullandığını ve birçoğunun riskin farkında olmadığını ortaya koydu.
Macquaire Üniversitesi’nden araştırmacı Dr Kim Lind, birçok kişinin mağazalara haddinden fazla güven duyduğunu savundu.
Lind, “İnsanlar farkında değiller, eğer girip bir marketten bir paket alabiliyorsanız bunun güvenli olduğunu düşünüyorlar” dedi.
Avustralyalıların yüzde 10’undan fazlası ağrı kesicilerle olumsuz etkileşime girebilecek bu tür ilaçları kullanıyor, 3 milyondan fazla kişi ACE inhibitörlerini (tansiyon ilaçlarını) ve 250,000 kişi idrar söktürücüleri (diüretik) alıyor.
Dr Lind, “Sorun şu ki, bunları birleştirdiğiniz zaman, bu üçlü sorun bileşimidir ve böbrek hasarını artırabilirler” dedi.
Macquaire Üniversitesi’nin yaptığı araştırmada, 68 farklı yaşlı bakımevinde kalan 10,000 kişi incelendi ve yüzde 2’sinin tehlikeli ilaç bileşimini kullandıkları belirlendi.
Dr Lind, “Bunlar sadece eczacılar tarafından verilmeli. Eczacılar, hastaların ihtiyacı olan ilaçlarla ilgili doğru karar verebilir” diye konuştu.
]]>Coburg’da geçen yıl 25 Ocak’ta yoldan geçen bir kişinin şikayetiyle ceza alan adam, Victoria’nın çevre koruma kurumunu dava etti, fakat mahkemeyi kaybedince daha da zararlı çıktı.
Broadmeadows Sulh Ceza Mahkemesi, sürücüyü Çevre Koruma Kanunu’na göre çöp atmaktan suçlu buldu ve adamın yasa ihlal bildirimindeki parayla birlikte EPA’nın (Çevre Koruma İdaresi) 1000 dolarlık mahkeme masraflarını da ödemesine hükmetti.
EPA CEO’su Cathy Wilkinson, “Sigara izmaritleri yol kenarlını kirletiyor ve su yollarını tıkıyor. EPA, otomobil camlarından izmarit atan kişileri şikayet etmeleri konusunda halka güveniyor” dedi.
Geçen mali yılda 11,000’den fazla Victorialı, çoğu sigara izmariti olmak üzere otomobillerinden çöp atmaktan dolayı 5 milyon doların üzerinde ceza ödedi.
]]>MedicalDirector anketine göre, Avustralyalıların yarısından fazlası haftada en az bir kere tıbbi sorularına cevap bulmak için bir arama motoru kullanıyor.
Her 3 kişiden 2’si kendisine teşhis koymak için Google’ı kullanıyor ve yüzde 72’si tıbbi bir uzmanı ziyaret etmek yerine kaygıları için arama yapıyor.
Doktorlar, kişilerin kendilerine yanlış teşhis koyduklarını ve ihtiyaçları olan tedaviyi görmedikleri konusunda uyarıyor.
Acil bölümü uzmanı Dr Stephen Parnis, “İnsanların koltuk altlarındaki şişin göğüs kanseriyken yağ kisti olduğu konusunda kendilerini başarılı şekilde ikna ettiklerini gördüm” dedi.
Halkın yüzde 50’den fazlası Google’da soğuk algınlığı ve grip ilaçları konusunda bilgi ararken, yüzde 18’i akıl sağlığı ve yüzde 6’sı da cinsel sağlık konusunda arama yapıyor.
Dr Parnis, giderek daha fazla kişinin semptomlarının olduğundan daha ciddi olduğuna karar vererek acil bölümlerini ziyaret ettiklerini söylüyor.
Öte yandan Parnis internette arama yapmanın, hastaların doktorlara sormak istedikleri sorulara karar vermede faydalı olabileceğini de söylüyor.
Pratisyen hekim ve MedicalDirector’da baş klinik danışman olan Dr Charlotte Middleton, “Google’da sağlık bilgisi aramanın kolaylığı, kolayca bir alışkanlıktan bağımlılığa dönüşebilir” uyarısında bulunuyor.
RACGP sözcüsü Dr Cameron Loy, hastaların belirtileri konusunda arama yaptıktan sonra kaygı duyduklarını söyledi.
Dr Loy, başağrısı olan bir hastanın beyin tümörü olduğuna ikna olduğunu ve beyin taraması istediğini belirtti.
En çok aranan sağlık soruları
- Keto diyeti nedir?
- ALS hastalığı nedir?
- Endemetriyozis nedir?
- Uyuşturucu idrarında ne kadar kalır?
- Grip ne kadar sürer?
- Grip ne kadar süre bulaşıcıdır?
- Nakil kanaması ne zaman olur?
- Niçin hep yorgunum?
- Mide yanması nasıl hissettirir?
- Yüksek tansiyona ne sebep olur?
Sahte bir adresten yollanan epostada, müşteri Post Bill Pay (Posta Faturası Ödeme) sitesine yönlendiriliyor ve bir paketin teslimatı için 1,81 dolar ücret talep ediliyor.
Dolandırıcılık epostasında sahte bir referans numarası bulunuyor, müşterilere ücret 48 saat içinde ödenmediği takdirde paketin göndericiye geri yollanacağı belirtiliyor.
Müşterilerden tam isimlerini, kredi kartı numaralarını ve son kullanma tarihlerini girmeleri isteniyor.
Bu dolandırıcılık yöntemine –brandjacking (marka çalma)– deniyor, bir şirketin markası yetkisiz olarak kullanılıyor. Dolandırıcılar, Merhaba Avustralya’nın Post Bill Pay websitesini taklit ediyor, fark sadece site adresinden anlaşılabiliyor.
Merhaba Avustralya, “Eğer bu sahte websitesine bilgilerinizi verdiğinizden şüphe ediyorsanız, lütfen hemen hesabınızdaki şüpheli faaliyetleri izleyebilmeleri ve size daha fazla yardımcı olabilmeleri için bankanızla iletişime geçin” uyarısında bulundu.
Şirket, “Merhaba Avustralya asla size paket alma/takip ya da pakete erişim için sizden fiş/etiket baskısı almak için bir linke tıklamanızı isteyen eposta yollamaz. Merhaba Avustralya sizden kimlik, şifre, kredi kartı detayları ve hesap bilgisi içeren herhangi bir kişisel ya da mali bilgi içeren eposta göndermenizi de talep etmez” açıklamasını yaptı.
Fakat birçok kişi bunun yasalara aykırı olduğunu, hem sürücüye hem de yolcuya yasak olduğunu bilmiyor.
Avustralya’nın bütün eyaletleri sürücü ve yolcuların araç camlarından uzuvlarını çıkarmasını yasaklıyor ve yüklü cezalar veriliyor.
NSW’de bu suçun cezası 337 dolar ve 3 ceza puanı, yolculara da aynı para cezası veriliyor.
NSW yasasında “Bir kişi bir motorlu aracın içinde ya da üzerinde, kişinin vücudunun hiçbir kısmı aracın kapısı ya da camı dışında olduğu halde yolculuk yapamaz” deniyor.
Queensland’de sürücülere ve yolculara 298 dolar para cezası verilebilirken, Victorialılar 141 dolar cezayla karşı karşıya.
Güney Avustralya’da suçun cezası 244 dolar ve 3 ceza puanıyken, Batı Avustralya vatandaşlarına bu suçtan 50 dolar ve 1 ceza puanı veriliyor.
Durumun tek istisnası eğer sürücü koluyla sağa dönme, yavaşlama ya da durma işareti veriyorsa, bu suç teşkil etmiyor.
NRMA Yol Güvenliği Uzmanı Dimitra Vlahomitros, sürücü ve yolcuların kollarını araç camından ya da kapısından hareket halindeyken çıkarmaları için “basitçe hiçbir sebep” olmadığını belirtti.
Uzman, “Sürücü ve yolcular sağduyulu olanı uygulamalı-bu yasadışı olduğu kadar tehlikeli de ve bu yüzden bir uzvunuzu kaybedebilirsiniz” dedi.
Uzman, “Çocukların davranışlarımızı taklit ettiğini biliyoruz, bu yüzden doğru yol güvenliği davranışları konusunda model olmamız çok önemli” diye konuştu.
]]>
George Institute for Global Health, VicHealth ve the Heart Foundation’ın yeni raporunda, 4 büyük fast food zincirindeki çocuk menülerindeki tuz oranları analiz edildiği ve şoke edici sonuçlar çıktığı açıklandı.
Avustralya’daki tavuk nugget benzeri ürünlerin tuz içeriğinin Birleşik Krallık’taki benzer ürünlere göre 2 katından daha fazlasına çıkabildiği belirlendi.
En tuzlu yiyecekler arasında patates kızartmaları geliyor.
Analiz edilen 4 fast food zinciri arasında patates kızartmalarına alternatif olarak elma dilimleri, yoğurt ve çeri domates sunan tek restoran McDonald’s olarak belirlendi.
Kalp Vakfı’ndan diyetisyen Sian Armstrong, bu ürünlerin hiçbirinin “sağlıklı seçenekler” olmadığını vurguladı ve bazı ürünlerin bütün gün için tavsiye edilen miktardan fazlasını içermelerinin kaygı verici olduğunu belirtti.
Armstrong, “Avustralyalı çocukların yüzde 80 gibi endişe verici bir oranı aşırı tuz tüketiyor-bunun çoğu da işlenmiş gıdalardan ve fast food ürünlerinden geliyor” dedi.
ENDİŞE VERİCİ BULGULAR
-Çocuk menülerinde yer alan en yüksek miktarda tuz içeren ürün, Hungry Jack’in altı nuggetlı çocuk paketi (six nugget kids pack), 4-8 yaş arası bir çocuğun günlük tavsiye edilen tuz alımının yüzde 108’i kadar tuz içeriyor.
-En az tuz içeren çocuk menüsü ürünü ise Subway Kid’s Pak Veggie Delight Minis Sub, 4-8 yaş arası bir çocuğun günlük tavsiye edilen tuz alımının yüzde 13’ü kadar tuz içeriyor.
-Aynı ürünün farklı restoran zincirindeki tuz oranları arasında çok büyük farklar gözleniyor. KFC ve Hungry Jack’s’den alınan 6’lı tavuk nuggetlar, McDonald’s’dan alınan aynı ürüne göre 2 kat daha fazla tuz içeriyor.
Kaynak: The George Institute for Global Health
Megan Cockburn, ikinci kızı Lyla’yı doğurduktan sonra Perth’te annesinin evinde dinleniyordu. Ziyaretçiler de yeni bebeği görmek için geliyordu.
Megan, misafirlerden birinin burnunu çektiğini fark etti ve hemen ziyareti ertelemek aklına geldi, çünkü kızı Lyla henüz 2,5 haftalıktı.
Megan, “Hayır diyecek cesaretim yoktu. Onları kırmaktan korktum, bir de aşırı korumacı olmakla suçlanmak istemedim” dedi.
Tereddüdüne rağmen Megan ziyaretçinin bebeği kucağına almasına izin verdi.
1 dakikalık kucağa alma yaşam mücadelesine döndü
Kısa sevgi gösterisinin sonucu birkaç gün sonra ortaya çıktı.
Megan, “Uyanmıyordu, beslenmek istemiyordu ve burnu da tıkalıydı” dedi.
Belirtiler geçmeyince Lyla hastaneye götürüldü.
Minik bebeğin hastalığını anlamak için doktorlar kan testleri yaptı, ellerine kollarına, ayaklarına sondalar bağlandı, beslenmesi için burnundan hortum takıldı.
Lyla, hastanede 5 gün geçirdi, fakat belirtileri daha da kötüleşince, bir hafta daha hastanede kaldı.
Annesi, “İkinci seferde solunum yollarında o kadar çok mukus vardı ki, öksürüp tıkanıyordu. Morarıp nefes alması duruyordu” dedi.
Megan, “Küçük kızımın böyle mücadele etmesini seyrederken, hayatımda hiç bu kadar çaresiz hissetmemiştim. Anne olarak suçlu hissediyorsunuz, bunu önleyebileceğinizi düşünüyorsunuz” dedi.
Hayır demekten korkmayın
Lyla şimdi 3 yaşında ve şans eseri uzun vadeli bir sorunu kalmadı.
Megan, “Bence anneler olarak “hayır” kelimesini kucaklamalı ve onu kullanmaktan suçlu hissetmemeliyiz” dedi, “Eğer bir kişi alınıyorsa bu bir yük değil, bu onların çözmesi gereken bir durum” diye konuştu.
“Hayır deyin, kapıyı kapatın, çünkü buna değmez. Bebekler o kadar küçükken ve korunmasızken, aşırı korumacı olmak ve aşırı sevgi göstermek diye bir şey yok.”
Megan hep “Bu benim başıma gelmez” diye düşünüyordu-ta ki gelene kadar.
“Ben çok şanslıydım, Lyla’nın uzun dönemli sorunu olmadı. Bu kadar şanslı olmayan anneler de var.”
]]>
Güney Avustralya’nın sürücü idaresi Royal Automobile Association RAA, bu tartışmalı konunun cevabını net bir şekilde ortaya koydu.
Deneyde siyah bir araçla beyaz bir araç, 43 derece sıcakta doğrudan güneş ışığı altına konuldu.
Deneyin başında siyah aracın iç sıcaklığı 47 derece olarak ölçülürken, beyaz otomobilin sıcaklığı 43 dereceydi.
Sadece 20 dakikada, siyah otomobilin içi inanılmaz bir sıcaklığa, 83 dereceye çıktı, beyaz aracınki ise aynı süre sonunda 71 derece olarak ölçüldü.
Fizik kurallarına göre, beyaz nesneler, ışık tayfındaki bütün renkleri yansıtırken, siyah nesneler hepsini absorbe ediyor.
RAA, beyaz otomobil siyah araçtan daha az ısınsa da, her ikisinde ulaşılan sıcaklıkların insanlar için tehlikeli ve ölümcül olduğuna dikkat çekti.
Victoria’a Ocak ayı başında 47 derecelere çıkan sıcaklıklarda, en az 10 çocuk bırakıldıkları araçlardan kurtarıldı.
NSW’de ise sağlık görevlileri Ocak ayındaki sıcak hava dalgasında her gün birden fazla çocuğun araçlarda kilitli bulunduğunu açıkladı.
]]>