Konut Kredisi Stresi: 295 Milyar Dolarlık Saatli Kredi Bombası
900,000 Avustralya hanesinin gelecek 2 yıl içerisinde konut kredisi stresi (mortgage stress) içerisine girmesi bekleniyor, uzmanlar durumu 295 milyar dolarlık saatli bombaya benzetiyor.
Finder.com.au tarafından yapılan yeni bir araştırmaya göre, 2014-15’te alınan konut kredilerinin yüzde 42’si sadece faiz ödemesi şeklinde.
Finder.com.au yöneticilerinden Graham Cooke, “İnsanlar, evin ana değerinin artacağı düşüncesiyle sadece faiz ödemeli krediler çekiyorlar, fakat evin ana masrafını ödemiyorlar” diyerek kredi türünü açıkladı.
Digital Finance Analytics’den gelen son verilere göre, Avustralya hane sayısının yüzde 30,7’si yani 1 milyondan fazla hanenin sahibinin oturmak için kredi çektiği ve konut kredisi stresi yaşadığı belirtiliyor.
NSW ve Victoria listenin başında yer alıyor: Her 2 eyalette 500,000’den fazla hane kredi stresi içerisinde.
Konut kredisi stresi nedir?
Genel ifadeyle, konut kredisi stresi yaşayan haneler, ödemelerde zorlanıyor.
“Sektör, konut kredisi stresinin, hane gelirinin yüzde 30’u ya da fazlasının ödeme için kullanıldığı zaman başladığını kabul ediyor.”
Sadece faiz ödemeli krediler, 5-7 yıl içerisinde hem faiz hem anapara ödemesine dönüyor, bu yüzden geri ödemeler artıyor.
Graham Crooke, sadece faiz ödemeli kredilerin müşterilere cazip geldiğini, fakat anapara ödemesi başladığında durumun değişebileceğine dikkat çekiyor.
“Eğer 5 yıl süreyle konut fiyatlarının sürekli arttığı bir piyasadaysanız, ana para ve faiz ödemesine başlamak yerine evi satabilir ve değer artışını cebinize koyabilirsiniz.”
“Fakat bu uygulama sağlıklı bir piyasada anlam ifade ediyor, şu an fiyatların düştüğü yavaşlayan piyasada ise çok anlamlı değil.”
Saatli bomba
900,000 sadece faiz ödemeli kredi, ana para ve faiz ödemesine döner dönmez, haneler sıkıntıyı hissetmeye başlayacak.
Crooke, “Bunun kredisi olanlara maliyeti ayda fazladan 400 doları bulacak. Bu da bugünkü faiz oranlarıyla. Eğer kredi faizleri artarsa, maliyet daha da yükselecek” diyor.
Artan elektrik fiyatları ve diğer zorunlu harcamalardaki yükselişler, konut kredisi stresini aileler için bir realite haline getiriyor.
“Bu, öyle bir zamanda meydana geliyor ki, enflasyon düşük ve maaşlar yerinde sayıyor, bu da aileleri zor duruma sokuyor.”
Kredi sahiplerinin başka bir sadece faiz ödemeli kredi çekme olasılığı kağıt üzerinde var olsa da, Graham Cooke, bu kredilerin onaylanmama olasılığının yüksek olduğuna işaret ediyor.
“Kredi verme kriterleri artık çok daha sıkı ve ikinci bir kredi almak daha zor, bu yüzden daha yüksek bir faiz ödemeleri gerekebilir.”
