Pandemide sadece tuvalet kağıdı stoklanmadı: Yastık altına giren milyarlarca dolar tutarında banknotlar!

Koronavirüs pandemi sürecinde yaptıkları panik alışverişleriyle dünya gündemine oturan Avustralyalıların, sadece tuvalet kağıdı stoklamadıkları ortaya çıktı.

Paniğe kapılan vatandaşlar, yastık altına nakit yığarken, en çok tercih edilen banknot 50 dolarlıklar oldu.

Yastık altına nakit yığma eylemi o kadar ciddi oranlara vardı ki, tedavüldeki banknot stoğu, Şubat ayında 83 milyar dolar tutarındayken, Temmuz’da 94 milyar dolara çıktı.

Durum, Merkez Bankası Başkanı Philip Lowe tarafından “çelişkili” olarak tanımlandı, Lowe, pandemi sırasında temassız elektronik ödemelerde (tap-and-go) artışa karşın tedavüldeki ilave banknot sayısına da işaret etti.

Lowe, “Bazı kişilerin evlerinde fazladan para tutmak istedikleri görülüyor. Ana kasamız Melbourne’ün koronavirüs salgın noktalarından birinde bulunmasına rağmen bu fazladan taleple karşılaştık” dedi.

Yastık altında para saklayanların tercihi, 50 dolarlık banknotlar oldu, Şubat’a kıyasla Temmuz’da tedavülde 143 milyon daha fazla 50 dolarlık bulunuyordu.

Şu an itibariyle tedavülde 46,4 milyar dolar tutarında “ananas-50 dolar” bulunuyor, oysa yılın başında banknotun tutarı 40 milyar doların altındaydı.

Fakat cüzdanınızda daha az sayıda 10 dolarlık ve 5 dolarlık banknot bulunuyorsa, yalnız değilsiniz. Bazı bölgelerde cafe ve restoranlar nakit kabul etmiyor. Temmuz’da tedavülde 1 milyar dolar tutarında 5 dolarlık banknot bulunurken, pandemi öncesinde tutar 1,1 milyar dolardı. Tedavüldeki 10 dolarlık banknotların tutarı ise şu an 1,4 milyar doların hemen altında.

Temmuz’da 20 dolarlık banknotların tutarı biraz artışla 3,7 milyar dolara çıkarken, 100 dolarlık banknotların tutarı yüzde 9’un üzerinde artışla 41,5 milyar dolara yükseldi.

Şu an ülkede kişi başına 36 adet 50 dolarlık banknot ile 16 adet 100 dolarlık banknot tedavülde bulunuyor.

Nakit stoklama eğilimi, pandemi öncesinde de bulunuyordu, fakat açıkça hastalık bu eğilimi daha da artırdı.

Merkez Bankası, 2018-19’da elektronik ödeme yapan tüketici sayısındaki artışa karşın, tedavüldeki banknot miktarının rekor yüksek seviyelerde olduğuna işaret etti.

O yıl sonunda tedavüldeki banknotların tutarı yüzde 6 artarak 80 milyar dolara çıkmıştı ki, bu tutar ortalamanın biraz üzerindeydi.

Bu banknotların bir kısmı “gölge ekonomi işlemleri” için kullanılıyor olabilir, bunlar arasında uyuşturucu alışverişlerinden elden maaş ödemeye kadar her şey bulunuyor. Merkez Bankası yine de bu uygulamaların toplam sayıya az bir katkı yaptığını hesaplıyor. Aksine kişilerin nakit parayı bu noktada bir güvence politikası olarak kullanıyor olmaları yüksek olasılık olarak görülüyor.

Merkez Bankası’nın daha önce yaptığı bir araştırmada, “Tedavüldeki banknot sayısındaki süren artış, banknotların bir tasarruf aracı olarak artan kullanımını yansıtıyor gibi görünüyor. Merkez Bankası, tedavüldeki banknotların kabaca yarısıyla dörtte üçü kadarının bu amaçla kullanıldığını hesaplıyor” tespiti yapılıyordu.