ABD Kongresindeki Demokratlar, 6 Ocak’taki Kongre baskınından sorumlu tuttukları Trump’a karşı önemli bir adım attı.

Görev süresinin sona ermesine bir hafta kala Temsilciler Meclisi gündemine gelen tasarıda yer alan azil maddesinde Trump, “isyana teşvik” ile suçlandı.

Görevden alınması istenen tasarıda Trump, Kongre baskını öncesindeki açıklamaları dolayısıyla o gün yaşanan şiddetten sorumlu tutuldu.

Uzun bir tartışma bölümünün ardından Temsilciler Meclisi Genel Kurulunda yapılan oylamada Trump’ın “isyana teşvik” ile suçlandığı azil maddesi 197 hayır oyuna karşılık 232 evet oyu ile kabul edildi.

Söz konusu azil maddesine 10 Cumhuriyetçi vekilin de evet oyu vermesi dikkati çekti.

Böylece ABD’nin 45. Başkanı Trump, ülke tarihinde “görevden alınması istemiyle iki kez suçlanan ilk başkan” olarak kayıtlara geçti.

ASIL YARGILAMA SENATO’DA

Azil sürecinin asıl yargılama ayağını oluşturan ve Trump’ın suçlu olup olmadığına karar verecek olan Senato’nun, söz konusu oylamayı ne zaman yapacağı ise henüz net olarak belli değil.

Senatodaki Cumhuriyetçi Çoğunluk Lideri Mitch McConnell, son açıklamasında, Trump’ın yargılamasının yapılacağı oturumun 20 Ocak’tan önce yapılmayacağını bildirdi. Böylece Trump’ın Senato yargılamasının Joe Biden dönemine kalması kesinleşmiş oldu.

Senatonun Trump’ı suçlu bulması için 100 senatörün en az 3’te 2’sinin, yani en az 67 senatörün bu yönde oy kullanması gerekiyor.

Amerikan medyasına yansıyan haberlere göre, Senatodaki Cumhuriyetçilerin önemli bir kısmı “Trump’ın suçlu olmadığı” yönünde oy kullanmayı düşünüyor.

ABD Başkanı Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile yaptığı bir telefon görüşmesi dolayısıyla 2019 Aralık ayında Temsilciler Meclisinde suçlanmış, 2020 Şubat ayında Senatodaki oturumda ise aklanmıştı.

Temsilciler Meclisindeki Demokratlar, Mike Pence’e anayasanın 25. ek maddesini devreye sokarak Trump’ı görevden alma çağrısı yapan tasarıyı da yerel saatle dün gece kabul etmişti. Pence ise söz konusu maddeyi kullanmak gibi bir niyetinin olmadığını kesin bir dille açıklamıştı.

Demokratlar tarafından Temsilciler Meclisi’ne sunulan tasarıda Başkan Trump’a, 6 Ocak’taki Kongre baskını dolayısıyla “ABD hükümetine karşı kasten şiddete teşvik” suçlaması yöneltildi.

Tasarıda “görevi kötüye kullanmak” başlığı altında Başkan Trump, kongre baskını dolayısıyla “ABD hükümetine karşı kasten şiddete teşvik” suçlamasıyla itham edildi.

Azil maddesinin hafta içinde Temsilciler Meclisi Genel Kurulunda oylanarak kabul edilmesi bekleniyor ancak azil sürecinde mahkeme görevi görecek olan Senatonun gündemine ne zaman geleceği belirsizliğini koruyor.

Söz konusu azil maddesinin Temsilciler Meclisinde kabul edilmesi, Trump’ın “görevden alınması istemiyle ikinci kez suçlanan ilk başkan” olarak tarihe geçmesi anlamına gelecek.

Öte yandan Demokratlar, Anayasanın 25. Ek Maddesini işletmesi suretiyle Başkan Yardımcısı Mike Pence’e, Trump’ın görevden alınması sürecini başlatması çağrısı yapan tasarıyı da Meclis gündemine aldı. Cumhuriyetçiler tarafından oylanması engellenen karar tasarısının salı günü tekrar meclisin gündemine gelmesi bekleniyor.

Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, dünkü açıklamasında, söz konusu tasarının öncelikle “oy birliğiyle” kabul edilip edilmeyeceğine bakacaklarını kaydetmiş, oy birliğinin sağlanamaması durumunda salı günü tasarıyı Meclis Genel Kurulunda oylayıp kabul edeceklerini bildirmişti.

Tasarıda, Başkan Yardımcısı Pence’e, Trump’ın görevden alınması işlemleri için 24 saat süre verileceğini vurgulayan Pelosi, bu sürenin ardından Trump’ın azil maddesinin Mecliste oylanacağını kaydetmişti.

ABD yasalarına göre belli ihlallerden dolayı bir başkanın görevden alınmasına ilişkin süreçte Temsilciler Meclisi, başkana suçlamaları yönelten (impeachment) savcılık makamı, Senato ise başkanın suçlu olup olmadığına karar verilen jüri görevi görüyor.

Temsilciler Meclisi Genel Kurulunda 18 Aralık 2019’da yapılan oylamada Trump’a yönelik “görevini kötüye kullanmak” ve “Kongre’nin işleyişini engellemek” suçlamaları kabul edilmişti. Trump, 6 Şubat 2020’de Senatoda yapılan oylamada her iki suçlamadan da aklanmıştı.

Pelosi, bu taleplerinin kabul edilmemesi durumunda Kongre’deki Demokratların azil süreci başlatabileceğini ifade etti.

20 Ocak’ta yapılacak görev değişimine dikkat çeken Pelosi, “13 gün de kalmış olsa her gün ABD için bir korku filmine dönüşebilir” dedi.

Kapitol Binası’nda alışılmışın dışında bir basın toplantısı gerçekleştiren Pelosi, Trump’ın kabine üyelerinin teker teker adlarını sayarak “Neden harekete geçmiyorsunuz?” diye sordu ve ekledi; “Bu tehlikeli adam 13 gün boyunca demokrasimize saldırabilir mi diyeceksiniz?”

Pelosi, Pence ve kabine üyeleri 25. maddeyi kullanmazsa Trump’a yönelik azil süreci başlatacaklarını söyledi. Demokratların bu durumda Trump’ı görevden alabilmek için Senato’daki bir grup Cumhuriyetçiden de destek alması gerekecek. Temsilciler Meclisi daha önce de Trump’ın azledilmesi yönünde oy kullanmış, ancak Senato Trump’ı aklamıştı.

Çarşamba günü Trump yanlısı binlerce protestocu, Biden’ın seçim zaferini resmileştirecek oturum gerçekleştirilirken Kongre binasının çevresini kuşatmıştı. Bir grup protestocu Kongre’ye ev sahipliği yapan Kapitol Binası’nın içine girdi. Olaylarda 4 kişi hayatını kaybetti. Kapitol’de güvenlik sağlandıktan sonra oturum devam etti ve Biden’ın zaferini resmileştiren Seçmenler Kurulu oyları sayıldı.

25. Madde nedir?

John F. Kennedy’nin öldürülmesinden sonra oluşturulan 25. Madde, mevcut başkanın görevini yapamayacak hale gelmesi durumunda görev değişikliği yapılabilmesini hedefliyor.

Maddenin 4.bölümü, başkanın görevi yürütemeyecek hale gelse bile görevi bırakmayı kabul etmemesi durumunda yapılabileceklerden söz ediyor.

Bazı uzmanlara göre 25. Madde yazılırken Kongre üyeleri fiziksel ve ruhsal problemlerden söz ediyordu. Bazı akademisyenler ise maddenin görevdeki başkan “ülkeye tehlike oluşturmaya başladığı zaman” kullanılabileceğini savunuyor.

25. Madde’nin tetiklenmesi için Pence’in ve kabinesinin çoğunun Trump’ın görevi devam ettirmeye uygun olmadığını iddia etmesi gerekiyor.