Rabobank tarım analisti Dennis Voznesenski, Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışma sonrası bölge dışına ihracatın durma noktasına geldiğini ve buğday, kanola ile arpa içeren gıda ürünlerinde fiyat artışının bir süre daha devam edeceğini belirtti.

Tahıllar Avustralya’nın başlıca üç ürününü ve yumuşak mal ihracatını temsil ederken çatışmaların sorgum piyasasında da etkiye sebep olacağı tahmin ediliyor.

Rusya ve Ukrayna, dünya genelinde hububat ile yağlı tohum üretiminin üçte birini karşılarken yaşanacak kesintiler gıda pazarında zincirleme bir tepkiye neden olabilir.

Voznesenski bir haber kanalına verdiği demeçte gıda fiyatlarının çatışmadan öncesinde de yükseliş gösterdiğini, ancak çatışma sonrası bu yükselişin daha sert olacağını vurguladı.  Küresel buğday fiyatları hafta başından bu yana yüzde 18 civarında fiyat artışı kaydederken, buğday fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39 arttı.

Yerel tahıl fiyatları artış yaşarken ülke içinde gerçekleşen üretim miktarındaki artış, ihracat kısıtlaması ve mevsimsel hareketlenme, artışı bir miktar yavaşlatmada yardımcı oldu. Ancak Voznesenski, çatışmadan dolayı küresel piyasada buğday fiyatlarının yüzde beş ila on arasında değişebileceğini belirtti.

Sebebi ne olursa olsun Temmuz ayına kadar buğdayın Karadeniz’i terk etmemesi durumunda sonraki hasat dönemine kadar fiyatlarda kritik artışların yaşanabileceğini ifade eden Voznesenski Rus buğday ihracatına yönelik herhangi bir yaptırımın küresel piyasayı derinden etkileyebileceğini hatırlattı.

Avustralya Başbakanı Scott Morrison Cuma günü yaptığı açıklamada, Çin’in Rusya ile buğday ticareti kısıtlamalarını hafiflettiğine dair haberlerden endişe duyduğunu ve bunun kabul edilemez bir durum olduğunu belirtti. Morrison, kısıtlamaların hafifletilmesi yerine tam tersinin yapılması gerektiğini vurguladı.

Çatışmaların gerçekleştiği süreç içerisinde Avustralya’nın en çok petrol, tahıl ve alüminyum pazarlarında etkilenmesi bekleniyor.

ABD’de ham petrolün fiyatı varil başına 100 dolara yaklaşırken Avustralya’da petrol üretimindeki yetersizlik nedeniyle fiyatların daha çok artacağı tahmin ediliyor.

Çatışmaların başladığı gece petrol fiyatlarında küresel bir artış yaşandı ve son 24 saat içerisinde fiyatlar varil başına 5 dolar arttı.

NRMA’dan Peter Khoury, Cuma günü yaptığı açıklamada, “Geçtiğimiz hafta yapılan 10 dolarlık zam son 12 ayda gerçekleşen zammın devamı oldu ve bunun sonuncusu olmadığını düşünüyoruz.” ifadelerinde bulundu.

Ortalama petrol fiyatının henüz litre başına 2 doların altında olması nedeniyle Avustralyalılara daha yüksek fiyatlardan satış yapan petrol ofislerinden alışveriş yapmamaları tavsiye edildi.

Uzmanlar, Ukrayna ve Rusya’nın küresel buğday üretiminin yüzde 25’ini karşılamaları nedeniyle tahıl fiyatlarında ciddi artış yaşanabileceği konusunda uyardı. Ancak Avustralya buğday üretiminde dışa bağımlılığı düşük bir ülke olduğu için fiyat artışlarından etkilenilmeyeceği tahmin ediliyor.