Kış hasadına gelen zararın boyutlarının 1 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Eyalet Hükümeti çiftçilere çinko fosfür fare zehri için 10,000 dolara kadar yani yüzde 50 indirim içeren kaynağı duyurdu.
Çinko fosfür şu an eyalet genelinde kullanılıyor ve vahşi yaşama bromadiolondan daha az tehdit arz ediyor.
]]>
Eyalet Çevre Koruma İdaresi EPA, Forbes, Parkes, Dubbo, Narromine, Condobolin ve Riverina’daki kuş ölümlerini araştırdı ve bazılarının zehirli yemlerden kaynaklandığı belirlendi.
EPA Yetkilisi Carmen Dwyer, “Tohum yiyen kuşlar, zehirli tohumu yeme sonrasında olumsuz etkilenebilir. Tavsiyemiz zehirli yemlerin nereye konulacağı konusunda dikkatli düşünmek gerektiği ve sadece tavsiye edilen miktarda yem kullanılmasıdır” dedi.
Parkes’da yaşayan ve WIRES Kuş Koordinatörü Kelly Lacey, Facebook’ta ölmüş galah (kakadu) sürüsünün fotoğrafını paylaştı.
Normalde kasabanın mezarlığı çevresinde yaşayan kuşların tamamının öldükleri sırada yerde beslendikleri anlaşılıyor.
Lacey, sadece bir kuşun hayatta kaldığını ve ölen kuşların iç kanama yaşadıklarının görüldüğünü belirtti, “Bu tamamen yıkıcı bir durum” yazdı.
Dwyer, zehirli yemlerin doğru kullanılması ve farklı zehirlerin karıştırılmaması konusunda uyardı.
Kişilerin hasta ya da ölmüş vahşi hayvanlara dokunmaması tavsiye ediliyor.
Trevor Hardie (70), potansiyel olarak ölümcül bir hastalık olan leptospiroz (fare idrarında bulunan bir bakteriyel enfeksiyon) kaptı.
Hardie, Nisan sonunda hastalığı kapmasının ardından kalp kapakçığında sızıntı, karaciğer yetmezliği ve akut böbrek yetmezliği yaşadı.
Otel sahibi, başta “grip ardından Covid” olduğunu sandığını, sonrasında Wollongong Hospital’a kaldırılıp 5 gün tedavi gördüğünü söyledi.
Hardie, “Yürüyemiyordum, bütün gece terliyordum, böbreklerim ve karaciğerim ağrıyordu, hayatımda hiç bu kadar hasta hissetmemiştim, bunun kimsenin başına gelmesini istemem” dedi.
70 yaşındaki adam, ayrıca “Q virus” adı verilen başka bir bakteriyel enfeksiyon tanısı konulmasının ardından ateş ve grip benzeri belirtiler de yaşadı.
Hardie, yavaşça iyileşirken kırsaldaki vatandaşlara “evlerini ve dükkanlarını temiz tutmaları” uyarısında bulundu, “Tek gereken farelerin ahırda, tahıl ambarında ya da evde etrafta gezinmeleri. Her yere işiyorlar ve bir şekilde dokunuyorsunuz.. Beni haftalarca yere serdi” dedi.
NSW Sağlık Bakanlığı, leptospirozun hasta hayvanların kirlettiği su, toprak ya da çamura maruz kalınarak ya da hayvan idrarıyla kirlenmiş yiyecek ve suyu tüketerek yayıldığını teyit etti.
2021’de leptospiroz vakalarının yüzde 700 arttığı, önceki yıl 6 olan vaka sayısının yılbaşından bu yana 42 olarak kaydedildiği bildirildi.
Bulaşıcı hastalıklar uzmanı Profesör Peter Collignon, kırsalda yaşayan ve fare istilasından olumsuz etkilenen kişilerin hastalıktan korunmak için fazladan tedbirli olmaları gerektiğini belirtti.
Collignon, “Elleri düzenli olarak yıkamak ve maske gibi bir tür koruyucu takmak, enfekte kemirgen idrarının gözlere, burna ya da vücuda girme olasılığını azaltacaktır” dedi.
]]>
Avustralya’nın bilimsel ajansı CSIRO’nun fare takip haritası, en kötü etkilenen bölgelerin NSW’in Northern Tablelands, Central West ve New England bölgeleri olduğunu gösteriyor.
Kırmızı noktalar istilanın en yoğun olduğu, turuncu noktalar ise orta dereceli fare aktivitesine işaret ediyor.
Ancak harita farelerin yol açtığı felaket sonuçları gösteremiyor. Tarladaki ürünler ve depolardaki tahıllar yok oluyor, insanlar uykuda ısırılıyor, evler ve mobilyalar sonu gelmeyen fare yığınları tarafından tahrip ediliyor.
Zararın 100 milyon dolara doğru gittiği tahmin ediliyor.
Bu zehri kullanmak kötü bir fikir. Bromadiolon fareleri etkili şekilde öldürürken, aynı zamanda gıda zinciri boyunca fareleri yiyen yırtıcıları ve diğer türleri de zehirliyor. Ve kama kuyruklu kartaldan goannalara (monitör kertenkelesi) kadar bu yırtıcılar, bol miktardaki av ziyafeti için adeta akın ediyor.
En az 1800’lerden bu yana ülkeye getirilen ev faresinin (Mus musculus) yol açtığı korkunç istilalar yaşadık. Ancak çok nadiren bu kadar kötüsü oldu, şartlar sadece ekin zararı olarak 200 milyon doların üzerinde mal olan 2011’deki son istiladan daha kötü görünüyor.
Nankeen kestrels (kerkenez), siyah omuzlu çaylak ve peçeli baykuş dahil yüksek sayıda avcı kuşun istilacı farelerden beslendiği bildiriliyor.
Yılanlar, goannalar, keselli sansarlar, vahşi kedilerle tilkiler de bu av bolluğundan nasipleniyor. Kediler ve bazı köpekler gibi evcil hayvanlar da bu şartlar altında büyük olasılıkla fareleri yiyeceklerdir.
Gıda zinciri zehirlenecek
Zehirli yem dağıtmak insanların fare istilalarını bitirmek için kullandığı bir yol. “Kan sulandırıcı kemirgen öldürücüler- anticoagulant rodenticides” olarak adlandırılan zehirler, sentezlenme zamanlarına ve etkinliklerine göre birinci ve ikinci nesil olarak ikiye ayrılıyorlar.
İkinci nesil kemirgen öldürücülerin birinci nesilden zehirlilikleri (toksisite) daha yüksek ve bir kez yenildikten sonra öldürücü oluyorlar. Öte yandan ilk nesil kemirgen öldürücülerin ölümcül olması için kemirgenlerin art arda günlerde bunlardan yemeleri gerekiyor.
Ancak fare yiyen yırtıcılar, ikinci nesil zehirlere yüksek seviyede maruz kalıyor. Çoğu hayvan türü için bunların ölümcül doz miktarları bilinmiyor.
2018’de yapılan bilimsel bir araştırma, 31 kuş, 5 memeli ve 1 sürüngen türünün bunlarla zehirlendiğini belgeledi. Bu hayvanların ölümünden ikinci nesil kan sulandırıcı kemirgen öldürücüler sorumluydu.
2020’de yaptığımız araştırmada, şehir kemirgenlerinin de ikinci nesil zehirlere yüksek oranda maruz kaldığını belirledik. Bunlar arasında dugite olarak adlandırılan fare yiyen yılanların bünyelerinde 5 farklı kemirgen zehiri bulundurdukları görüldü.
Kurbağa yiyen kaplan yılanlarında ve meyve, bitki ve salyangoz yiyen kısa kuyruklu kertenkelelerde (skink) de zehirler bulduk. Bu tespit daha da kaygı verici, zira bu ikinci nesil kemirgen öldürücülerin nasıl tüm gıda zincirinde yayıldığını, salyangozlardan balıklara kadar her şeyi olumsuz etkilediğini gösteriyor.
Bromadiolon insanlar için bile özellikle tehlikeli
NSW Hükümeti, kırsal topluluklar için 50 milyon dolarlık fare istilası desteği paketi kapsamında bromadiolon satın aldı.
Bu zehrin 5000 litresi, 95 ton kadar tahıla yetiyor ve hükümet bunu temel üreticilere federal yetkililerin onayının ardından ücretsiz sağlayacak.
Bromadiolon, genelde binaların içinde ve çevresinde kullanımla sınırlıdır. Ancak vahşi yaşam üzerindeki olumsuz etkileri göz önüne alındığında, bunun belirtilen miktarlarda kullanımı, yarardan çok zarar getirecektir.
Bromadiolon üzerinde yapılan geçmişteki araştırmalar, maddenin tarla faresi leşlerinde 135 güne kadar kalabildiğini göstermiştir. Yabancı çalışmalarda, avcı kuşlar, bir dizi baykuş türü, kızıl çaylaklar, atmacalar ve altın kartalların karaciğerlerinde bromadiolon tespit edilmiştir.
Ve bu sadece vahşi yaşam için bir sorun değildir, insanlar da buna maruz kalma riski altındadır. Örneğin biz zehirli fareleri yiyen tavukların yumurtalarını yiyerek ya da zehirli fare yemiş diğer hayvanları doğrudan yiyerek zehre maruz kalabiliriz.
2013’te yapılan bir araştırmada, insan tüketimi için tavuk yumurtaları incelendi ve tavuğun zehri yemesinden 5 ila 14 gün arasında yumurtalarda bromodiolon tespit edildi. Hastalanmaya yol açacak yenilmesi gereken yumurta sayısı henüz bilinmiyor.
Peki alternatifler nedir?
Fare istilalarıyla başa çıkabilmek için son derece etkili birinci nesil kemirgen öldürücüler mevcuttur. Fareleri öldürmeleri biraz daha uzun zaman alır, ancak tabiatta kalmazlar.
Fare istilasını kontrol altında tutacak bir diğer yöntem, farelerin çiftliklerdeki besin kaynaklarını sınırlamaktır. Çiftçiler topraktaki tahıl miktarını en aza indirebilir ve ülke farelerin daha zor girebileceği tahıl depolama tesislerine yatırım yapabilir.
Fare istilaları Avustralya’da düzenli bir döngü olarak gerçekleşmektedir. Doğal yırtıcılar, sağlıklı doğal ekosistemlerin oluşturulmasına yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda fare kontrolüne de yardım ederler. İkinci nesil kemirgen öldürücüler, sadece bir sonraki istilayla mücadelede bize yardımcı olacak yırtıcı nüfuslarını yok edip zayıflatacaklardır.
Kısmen aldığımız bu yazının orijinalini buradan okuyabilirsiniz. Gazete yazıyı The Conversation‘dan almıştır.
]]>NSW, Queensland ve Victoria’nın kesimlerinde birkaç aydır yıkıcı fare istilaları yaşanıyor, sayıları on binlerle ifade edilen fare kolonileri ürünleri, evleri ve ülke kırsalında çalışanların geçim kaynaklarını yok ediyor.
Çaresiz vatandaşlar, geceleri fareler tarafından ısırıldıklarını, uyurlarken farelerin yüzlerinde yürüdüklerini hissettiklerini söylüyor.
Bazı çiftçiler kış soğuğunun toprağı farelerin yaşamasına uygunsuz kılacağını ümit ederken, bazıları ise yeterince yoğun yağış ve don olmazsa farelerin yeniden üremeye başlayacaklarından ve ilkbaharda daha da kötü bir istilaya yol açmalarından korkuyor.
Orta NSW’deki Tullamore’dan Sam Sparkes, davetsiz misafirlerin eşofmanının paçalarından tırmanıp kendisini ısırdığını söyledi.
Kadın, “Evi yakmayı bile düşündük, o kadar kötüydü. Defalarca elimden, bacağımdan, yüzümden ısırıldım. Bir gece bir fare ayak başparmağımı yedi, birkaç kat derimi parçaladı, ayak başparmaklarım kanıyordu. Aşırı derecede acı vericiydi ve gerçekten midem bulandı” dedi.
Sparkes’ın yaşadıkları ne yazık ki oldukça yaygın.
Birçok vatandaş, süpermarket raflarında kapan ve zehir kalmaması üzerine kendi tuzak yöntemlerini bulmak zorunda kaldı.
NSW-Dunedoo’dan Craig Bennett, kendi tuzaklarını kurmak için her gün saatler harcıyor ve her gece 600 kadar fare öldürüyor.
Bennett, fareler yüzünden 13 yıl önce kendisini geçici olarak felç bırakan ensefalit (beyin iltihabı) sorunu yaşamış ve tekrar hastalanmaktan çok korkuyor, evi fare istilası altında bulunuyor.
Birçok kişi farelere çöp konteynerlerinde tuzak kurup boğuyor, çiftçiler bu feci yöntemleri sosyal medyadan paylaşıyor.
NSW Hükümeti, kısa süre önce fare istilasına karşı 50 milyon dolar yardım paketi açıkladı.
Sadece NSW’de ekinlere ve tahıllara 100 milyon dolar zarar tahmin ediliyor.
]]>Çiftçiler ve kırsal sakinleri aylardır fare istilasının pençesinde bulunuyor, ürünleri yiyen, su kaynaklarını kirleten ve ev sakinlerini ısıran fareler sebebiyle çok sayıda kişinin psikolojik sorunlar yaşadığı kaydediliyor.
İstila Sydney’e doğru uzanmaya başladı, bu hafta batı semtlerinde fare grupları görüldü, Erskine Park ve Parramatta’da evlerde zarar bildirildi.
Önde gelen bilim insanları fare istilasının kışın sona ermesini olası görmüyor, aksine barınak ve sıcak yer arayan farelerin evlere akın etmesiyle istilanın artmasından korkuluyor.
Kevin Joyce Pest Management (Zararlı Yönetimi)’nden teknisyen Dieter Mafra, farelerin Sydney’e gelecek 2 ay içerisinde akın edeceklerini, eyalet içerisinde araçların motor bölümlerinde, kamyonlarla, otomobillerle ve gıda kasalarıyla gelmelerinin olası bulunduğunu belirtti.
NSW’in Orta Batısı istiladan en kötü etkilenen bölge olsa da, Mouse Alert haritasına göre Melbourne’den Brisbane’a kadar doğu sahili boyunca uzanan onlarca kasabada fare istilası görülüyor.
ABC Pest Control’den Bree Daniels da daha önce fare istilası yaşamamış Sydneylilerin kış aylarında evlerinin istila edildiğini görebileceklerini, kemirgenlerin sıcak çatılara akın edeceğini ileri sürdü.
Öte yandan Sydney Üniversitesi’nden uzman Doç Dr. Matthew Crowther, rahatlatıcı bir açıklamada bulundu, Sydney’in milyonlarca fareyi çekmeyeceğini, zira kırsal bölgelerde olduğu gibi burada tahıl ürünleri bulunmadığını belirtti.
Avustralya’nın ulusal bilimsel ajansı CSIRO’dan araştırma uzmanı Dr Peter Brown, fare istilalarının 2 yıl sürdüğünü ve şu an eyalet genelinde sorun yaşayan 30 bölgeyi takip ettiklerini açıkladı.
Country Women’s Association of NSW (NSW Kırsal Kadınlar Birliği) CEO’su Danica Leys, bitmek bilmeyen sorunun kırsalda yaşayanların akıl sağlığına zarar verdiğini söyledi.
Leys, insanların farelerin kirlettiği suları içip hastalandıklarını, ısırıldıklarını, farelerin elektrik kablolarını kemirdiklerini aktardı.
NSW’deki çiftçilerle yapılan bir ankette, yüzde 80’den fazlasının makinelerinde ve altyapıda fareler sebebiyle ciddi zarar yaşadıkları belirlendi.
]]>Hayvanlara Etik Muamele İçin Kişiler (PETA) örgütü, çiftçilerden “sadece hayatta kalabilmek için yiyecek arayan bu meraklı hayvanları öldürmemelerini” istedi.
PETA Sözcüsü Aleesha Naxakis, “Tehlikeli insan üstünlüğü düşüncesinden dolayı bu haklarından mahrum edilmemeliler” dedi.
Organizasyon, çiftçilere zehir kullanmak yerine insanca tuzaklar kurup “küçük hayvanların nazikçe yakalanmasını ve zarar verilmeden salıverilmelerini” önerdi.
Başbakan Yardımcısı Michael McCormack, bu yorumlara çok sert tepki verdi, grubu “şehrin dışına hiç çıkmamış budalalar” olarak niteledi ve “İyi fare, ölü faredir” demeyi de ihmal etmedi.
McCormack, “Tüm bu istilada gerçek sıçanlar, bu lanet aptal fikirleriyle çıkagelen insanlardır” dedi.
McCormack, Avustralya genelinde çiftçiler zor durumdayken-bazıları mahvolan ürünleri sebebiyle çiftlik başına 300,000 dolar zarar ederken, bu fikirlerin “ayıp” olduğunu söyledi.
NSW Başbakan Yardımcısı John Barilaro da “PETA’nın saçma kaygılarını kâle almayacağını” ve “mesele bu kadar ciddi olmasa güleceğini” söyledi.
Dr Barilaro farelerin zararlı olduklarını ve güney Queensland, orta NSW ve kuzey Victoria’da ürünleri yok etmeye, çiftlik işletmelerine zarar vermeye devam ettiklerini vurguladı.
Yıllarca kuraklığın ardından çiftçilerin başta sevinçle karşıladığı aşırı yağışlar sonrasında fare sayılarında patlama yaşandı.
Ancak farelerin her 20 günde bir 10 yavru civarında doğurabilmesi sebebiyle nüfusları kontrolden çıkmış durumda.
]]>10 yılın en korkunç fare istilası: Avustralya kırsalında binlerce fareyle başa çıkılamıyor
Sayısı binlerin çok üzerinde fare kolonileri ekinleri yok ediyor, depolanmış tonlarca saman ve tahıla büyük zarar veriyor.
Avustralya’nun ulusal bilim ajansı CSIRO, fare zehiri üreticilerine ürünlerdeki zehri iki katına çıkarma izni verdi.
Çiftçilerle yapılan bir çalışma, zehirli yem masraflarının 150 bin doların üzerine çıktığını ortaya koydu.
Bazı çiftçilerin ürün kayıplarının ise 50 bin ile 150 bin dolar arasında olduğu, bazılarının kaybının 250 bin doların üzerine çıktığı belirlendi.
Çiftçiler korkunç sorun karşısında hükümetten yardım istiyor.
]]>Cumartesi (yarın) için Sydney’de 120 milimetre yağış beklenirken, bölgesel merkezler de önceki günlerde ciddi yağış aldı.
NSW-Central West’te zaten bir fare “istilası” yaşanıyordu, durum son yağışlarla daha da kötüleşti.
Dün bir Dubbo sakini balık ağında boğulan yüzlerce farenin fotoğrafını paylaştı.
Bu dehşet verici görüntü, kırsal bölgeleri istila eden farelerden sadece bir örnekti.
Önceki haftalarda yaşanan yağışlar, farelerin çılgınca her yere yayılmasına yol açtı.
Yağışlarla birlikte hayvan sahiplerine de uyarı yapılıyor.
2019’daki yağışlarda leptospirosis bakterisi vakalarında artış görülmüştü.
Ölümcül olabilen bakteri, kemirgenlerin dışkıladığı bulanık sularda oynayan köpeklere bulaşıyor.
Aşırı vakalarda leptospirosis, böbrek iflasına ve ölüme yol açabiliyor.
]]>