Yeni Zelanda Temsilciler Meclisi Başkanı Trevor Mallard ise, kolyeyi kravat olarak kabul etmeyip Waititi’yi genel kuruldan attı.

Waititi ve Mallard söz konusu kural sebebiyle daha önce de gerginlik yaşamıştı. Waititi, kravat yerine pounamu denen Maori yerli halkının geleneksel kolyesini takıp genel kurula geleceğini söylemişti. Waititi sözünün arkasında dursa da Meclis Başkanını ikna edemedi.

Geçen sene de aynı sebepten genel kuruldan atılan Waititi, olaydan sonra yaptığı açıklamada kravat yerine söz konusu kolyeyi takamamasının Maorilerin haklarının ihlali olduğunu belirtti. “Dostum bu kravatlarla ilgili değil, kültürel kimlikle ilgili” diyen Waititi şöyle konuştu:

Kravat benim kültürümün bir parçası değil. Kural yerli halkı ‘sömürge ilmiği’ diye tanımladığım şeyi takmaya zorluyor.

Waititi, parlamentonun yerli halkın kültürel kimliğini ve özgürlüğünü tanıma vaktinin geldiğine işaret ederek “Kravat takmak istediğimde kravat takacağım. Fakat kravatı takmak zorunda kalmayacağım” dedi.

The Guardian’ın haberine göre, parlamentoda kadınlara kravat zorunlu değil. Ancak Maori Partisi Eşbaşkanı Debbie Ngarewa-Packer, Waititi’nin atılmasına tepki amacıyla genel kurula kravatla katıldı.

Mallard geçen hafta, milletvekillerinin çoğunluğunun mevcut kurallarla devam edilmesini istediğini söyleyerek kuralın değişmeyeceğini duyurmuştu. Waititi’nin atılmasından sonraysa “Waititi parlamentoya kravat takmadan girmeyecek” dedi.

Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern ise parlamentoda kravat takılmamasına kişisel bir itirazı olmadığını ama genel kurulda tartışılması gereken daha önemli konular olduğunu söyledi. Ardern “Yeni Zelandalıların kravatlara önem verdiğini sanmıyorum” ifadelerini kullandı.

Ülkede hizmet veren en büyük telekomünikasyon şirketlerinden biri, Yeni Zelanda’nın orijinal adı olması istenen Aotearoa’yı tercih etme tavsiyesini dikkate alarak günlük faaliyetlerinde daha fazla Maori dili kullanmayı taahhüt eden diğer firmalara katıldı.

Guardian‘ın haberine göre Yeni Zelanda’da 2 bin kadar çalışanı bulunan Vodafone firması, telefon ekranlarının üst kısmında yer alan “Vodafone NZ” ifadesini “Vodafone Aotearoa” olarak değiştirmeye başladı.

Şirket bazı kullanıcıların sosyal medyadan tepki göstererek hizmet sözleşmesini sonlandırma tehdidini fazla ciddiye almazken, rakip firmaların da bu hamleyi desteklediği görüldü.

Telekomünikasyon kuruluşu DDB Group New Zealand da adını DDB Group Aotearoa olarak değiştirdi.

Firmanın yeni politikası sadece isim değişikliğiyle sınırlı kalmazken, farklı kökenlerden personele daha çok yer verilmesi ve çalışanların mesai saatlerinde Maori dili kurslarına katılım ücretlerinin ödenmesi gibi kararlar da alındı.

Haberde her iki şirketin de Auckland şehrinde bir alt kabile olan Ngāti Whātua Ōrākei’nin Aotearoa kelimesinin kullanılması yönündeki çağrılarını dikkate aldığı kaydedildi.

Yerli hakları savunucusu Tina Ngata bu hamlenin “iyileştirici” bir adım ve ırkçılık karşıtı bir hareket olmakla kalmayıp “sömürge dönemi öncesinde burada yaşayan insanlar olduğu anlatısını” da doğruladığını belirtti.

“Yeni Zelanda” isminin burada yaşayanları sildiğini ifade eden Ngata, “Bana kalırsa Aotearoa kelimesini kullanmak daha kapsayıcı” diye ekledi.

Ülkede son zamanlarda yer isimlerinin Avrupalı ve Britanyalı sömürgecilerin bölgeye gelmesinden önceki orijinal adlarına döndürülüp döndürülmemesi konusunda tartışmalar yaşanıyor.

Hollandalı bir harita yapımcısı tarafından ülkeye “hediye edilen” Yeni Zelanda isminin kökeni “Nieuw Zeeland”a dayanıyor.

Geçmişinin çok daha eskilere uzandığı belirtilen Aotearoa ise Maori dilinde “uzun beyaz bulutlar ülkesi” anlamına geliyor.