Avustralya’nın yeni NDIS Bakanı, hükümetin hem programa erişmek isteyenler hem de programdan faydalananlar için zorunlu bağımsız değerlendirmelere “bir şekliyle” devam edeceğini teyit etti.

2 hafta önce NDIS Bakanı Reynolds, hükümete deneme geri bildirimlerini gözden geçirme fırsatı verme adına tartışmalı reformları durduracağını duyurmuş, hak savunucuları arasında politikanın rafa kaldırılacağı ümidi doğmuştu.

Teklif edilen değerlendirmelerde, katılımcıların ne seviyede yardıma ihtiyaçlarına karar verilmesi adına hükümet onaylı bir sağlık uzmanıyla 3 saatlik bir değerlendirmeye girmesi söz konusu bulunuyor.

Girişimle daha varlıklı kişilerin programa daha düşük sosyoekonomik bölgelerden katılan kişilerden daha fazla destek almalarını durdurmak hedefleniyor. Engelli hakları savunucuları ise politikanın kaynak paket boyutlarını ve katılımcı sayısını düşürmeye yönelik olmasından endişe ediyor.

Pazartesi günü Canberra’da bir Senato’da bir bütçe değerlendirme komisyonu toplantısında konuşan Senatör Reynolds, bağımsız değerlendirmelerin devam edeceğini teyit etti, ancak uygulamanın durdurulmasının hükümete “yapım faaliyetini düzeltme” imkanı verdiğini belirtti.

Reynolds, “Bugün ve daha önce işlevsel bağımsız değerlendirmeleri bir şekliyle yapmak zorunda olduğumuz konusunda çok ama çok açık konuştum” dedi.

Uzun vadede sürdürülemez

Bakan Reynolds, NDIS programının mevcut durumu hakkında uzun bir konuşma yaptı, programın katlanarak büyümesi durumuna sürdürülebilir bir çözüme ihtiyaç olduğunu belirtti.

“Geçen 3 yıl süresinde destek paketleri her yıl yüzde 12,5 artırıldı” diyen Reynolds, “Ve bu uzun vadede sürdürülebilir değil, bunun üzerinde topluca birlikte çalışmalıyız” diye konuştu.

2019 yılında Morrison Hükümeti programda 4,2 milyar dolar kadar bir az harcama yapılarak açığın kapatılmasına katkıda bulunulduğuyla övünüyordu, ancak bu nihayetinde koronavirüs pandemisi sebebiyle gerçekleşmedi.

Ancak Senatör Reynolds o zamandan bu yana programa daha fazla kişinin katıldığını ve öncekinden daha fazla mali destek aldıklarını vurguladı, “Adil ve tutarlı bir çözüme ihtiyaç var” dedi.

Engelli ölümleri soruşturması

NDIS soruşturmasıyla engelli 3 vatandaşın ölümüne de ışık tutulmuş oldu.

Liam Danher, bu yıl Şubat ayında uykusunda nöbet geçirip hayatını kaybetmişti.

Anne babası, 23 yaşındaki genç adama nöbet alarmı bulunan bir yatak almaya çalışıyordu, böylece Liam’ı takip edebilerek hareket ettirmeyi umuyorlardı.

Yatak, Liam’ın sağlık bakım ekibi tarafından tavsiye edilmişti, ancak teslim edilmedi.

Senatör Reynolds, Liam’ın ailesinin cevap talep eden bir mektup yazmasının gencin ölümünden dolayı derin üzüntü duyduğunu belirtti.

İşçi Partisi’nin NDIS Sözcüsü Bill Shorten ise Bakan’ın özür dilemek zorunda olduğunu savundu.

Shorten, hükümetin Cairns’den gencin yatağı almasını engelleme adına yatağın masrafından daha çok para harcadığını söyledi.

Shorten, “Danher ailesinin trajik deneyimi, Liberallerin insanların NDIS’e erişimini durdurmak için yarattıkları bürokratik kabusun bir diğer örneğidir” dedi.

Yetkililere ayrıca 2014 yılında 25 yaşındaki 2 erkeğin fırtına sonrasında elektriğin kesilmesi ve nefes almak için bağlı oldukları solunum cihazlarının durması üzerine ölümleriyle ilgili NDIS Ajansı’nın yayımladığı açıklama da soruldu.

Yeşiller Senatörü Jordan Steele-John, Ajansın ölümlerin ardından yaptığı açıklamanın insanlıktan yoksun olduğunu savundu.

NDIA Başkanı Martin Hoffman, ölümlerin trajik olduğunu söyledi.

“Bu dev bir reform. Avustralya’da gördüğümüz en büyük reformlardan biri ve Medicare ile sunuluyor.”

Bu sözler engelli Avustralyalılara destek için sunulan Ulusal Engelli Teminat Programı (NDIS-National Disability Insurance Scheme) hakkında üst düzey bir yönetici tarafından söylendi.

NDIS Nedir? Nasıl İşliyor?

Ulusal Engelli Teminat Programı, engelli maaşına ek bir destek. 65 yaş altındaki Avustralya vatandaşları ve kalıcı oturma iznine sahip önemli bir vücut engeli olan kişiler bu destekten faydalanabiliyor.

Desteği alabilmek için katılımcı, alacağı hizmetlerin tespiti için bir planlama görevlisiyle görüşüyor-bu süreç her yıl tekrarlanıyor.

Farklı dil ve kültürden gelenler destekten yeterince faydalanmıyor

Program 1 yıldır yürürlükte, fakat farklı kültürlerden ve dillerden gelen kişiler, 130,455 toplam katılımcı sayısının yüzde 8’inden azını oluşturuyor.

Bu da farklı dil ve kültürlerden kişilerin programdan haberdar olmadıkları ve dolayısıyla büyük bir fırsattan mahrum kaldıkları endişesini doğuruyor.

Ulusal Engelli Teminat Programı, engelli maaşına ilavaten sunulan bir destek, yani programdan faydalanmak, maaşı almaya engel değil.

Birçok kişi, programa dahil olursa engelli maaşını kaybedeceğini düşünüyor.

Ulusal Engelli Etnik Birliği, 10 dilde programla ilgili bilgi desteği sağlıyor. Yine de programın iyi anlaşılabilmesi için tercümanlara ihtiyaç olduğu belirtiliyor.