Uzmanlar eyalette ikinci dalgaya karşı zafer ilan edebilmek için ulaşılması gereken “sihirli sayı” konusunda farklı görüşlere sahip.

Victoria’da dün 73 yeni vaka kaydedildi ve bu durum 3 Temmuz’dan bu yana en düşük ve 3 gün içerisinde 3 haneli sayılardan ikinci kez gerileme anlamına geliyor.

Başbakan Daniel Andrews, Victoria’nın tecritten çıkış “yol haritasını” Pazar günü açıklayacak, bir hafta sonrasında ise Melbourne’ün Seviye 4 kısıtlamalarının başta sona ermesi planlanan süre doluyor.

Deakin Üniversitesi’nden Profesör Catherine Bennett, yeni günlük vakalardaki “sihirli sayının” 20 olduğuna inanıyor.

Bennett, “Eğer günlük sayılarımızı 20’ye indirebilirsek, bu durumda hükümet durumun yönetilebilir olduğuna emin olabilir ve tecritten çıkabiliriz” dedi.

Güney Avustralya Üniversitesi’nden Profesör Adrian Esterman, Victoria’nın günlük yeni vaka sayılarının bu haftasonu itibariyle tek hanelere düşeceğini tahmin ediyor.

Esterman, bazı kısıtlamaların fazladan bulaşma riski getirmeksizin halkın akıl sağlığına katkıda bulunma adına şu an gevşetilebileceğini savunuyor.

Önerdiği stratejiler arasında Melbürnlüler için günlük bir saatlik egzersiz süresini iki katına çıkarmak ve bekarlar için bir arkadaşlık “koridoru” bulunuyor.

Fakat Melbourne Üniversitesi’nden Profesör Nancy Baxter, sihirli bir sayı olduğuna inanmıyor ve durumun vakaların nereden geldiğine bağlı olduğunu belirtiyor.

Baxter, “50’ye ulaşmadan önce de açılma olabilir, fakat ancak çok dikkatli açılmalar olabilir” dedi.

Önde gelen salgın bilimcilerden ve Dünya Sağlık Örgütü uzmanı Profesör Mary-Louise McLaws, Victoria Hükümeti’nin ikinci salgında çok yavaş davrandığına ve Melbourne’deki tecriti daha önce getirmiş olması gerektiğine inanıyor.

Tecrit kısıtlamaları beşinci haftasına girerken, McLaws tecritin başarılı olduğunu ve Victoria’nın 2 haftalık bir dönemde 59 yeni vaka kaydetmeden 11 gün uzakta olduğunu söylüyor, bu durumu “COVID yeşil bölgesi” olarak niteliyor.

Profesör McLaws, “59 vaka sayısı güvenli. Bu kadar kişinin temas takibi, bulaşmanın kontrolden çıkmasını önleyecek şekilde zor değil” dedi.

İki haftada 60 ile 99 vaka sayısı, eyaleti “amber bölgeye” getiriyor, burada kısıtlamaların devam etmesi gerekirken, 100’ün üzerinde vaka sayısı tecriti gerektiriyor.

McLaws, “Temas takibini zamanında olacak şekilde yapabilme kabiliyeti hayati. Vakalar 100 kişiye çıkana kadar bekleyemezsiniz, çünkü o zaman çok geç olur” diyor.

McLaws, halka açık yerlerde zorunlu maske kullanımı ve gece sokağa çıkma yasağı dahil bazı kısıtlamaların sürdürülmesi gerektiğine inanıyor.

Uzmanların tümü kısıtlamaların kaldırılabilmesi için kaynağı bilinmeyen vakaların düşük seyretmesi gerektiğine katılıyor.

Başbakan Andrews, 13 Eylül’de tecritin sona erme tarihinde kısıtlamaların kaldırılacağına dair garanti vermeyi reddetmişti.

Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Brett Sutton, Victorialıları aynı yolda ilerlemeleri konusunda teşvik etti, “Hepimiz bıktık, kesinlikle bıktık. Fakat bu çok düşük sayılara gelmişken dahi aynı yolda devam etmemiz, bu kontrolü sağlayacağımız konusunda kesinlikle çok kritik önemde” dedi.

Sutton, haftasonu itibariyle yeni günlük vaka sayılarının 40-50’ye düşmesini umuyor.

Müsteşar Yardımcısı Nick Coatsworth ise, mevcut sayılara bakıldığında Melbourne’ün 13 Eylül’de Seviye 4 kısıtlamalardan çıkmasının güç olduğunu belirtti.

Coatsworth, Victoria’nın NSW ve Queensland’deki gibi düşük sayılara ulaşması gerektiğini söyledi.

Federal Maliye Bakanı Josh Frydenberg, Başbakan’ın krizi ele alma şeklini “hafızalardaki bir eyalet hükümetinin en büyük kamu politikası başarısızlığı” olarak niteledi.

Victoria muhalefet milletvekilleri, basına Andrews’un eyaleti “kırıp döktüğünü” ve insanların geçimlerini kurtaracak ve ümidi yeniden geri getirecek bir plan önermediği takdirde istifa etmesi gerektiğini belirtti.

Victoria’da vaka sayıları son haftalarda düşmeye devam ediyor, bugün sadece 73 vaka kaydedildi.

Fakat Andrews hala tecritin nasıl sona ereceği konusunda konuşmayı reddediyor ve Victorialıları en az 1 hafta daha aydınlatmamakta ısrar ediyor.

Andrews, “Eğer bugün yüzde 100 kesin bir yol haritası sunabilseydim yapardım. Fakat bu sorumluca olmaz, açıkçası, benim çalışma şeklim bu değil” dedi.

Victoria Liberal Milletvekili James Newbury, Andrews’un eyalete zarar verdiğini ve tecritten çıkış için yeterince iyi bir plan önermezse istifa etmesi gerektiğini söyledi.

Newbury, “Büyük Victoria eyaletini kırıp döktü. Pandeminin yayılmasına fırsat verdi, özel teşebbüsü mahvetti ve yüz binlerce işi yok etti. Eyaletimiz mahvoldu. Başbakan hala mevcut kısıtlamaları yumuşatmayı reddediyor ve yerine günlük karamsarlık mesajları veriyor. Akıl sağlığı sorunlarının, toplumun üzerine dalga gibi çarpmasında şaşılacak bir şey var mı? İşletmelerin belirliliğe ihtiyacı vardır, insanların ailelerini geçindirmeye ve toplumun bir ümit yoluna ihtiyacı var. Eğer Daniel Andrews Victorialılara “Hayata Dönüş” ümit planı sunamıyorsa, istifa etmeli” dedi.

Basına yansıyan Maliye verileri, Temmuz’da başlayan ikinci tecrit dolayısıyla 27,600 Victorialının işsizlik yardımı almak zorunda kaldığını ortaya koyuyor.

Bu kişilerin yarısından fazlası işlerini Ağustos’ta Seviye 4 kısıtlamalar sırasında kaybettikleri bildirildi.

Eyalette fiili işsizlik oranı  Temmuz’da 10,5 iken NSW’de yüzde 8,5 idi.

Frydenberg, “Victorialılar Daniel Andrews’dan Seviye 4 kısıtlamaların kaldırılması konusunda kesin bir plan duymak istiyor. Victoria’da olan şey, ağır çekim bir trafik kazası gibi” dedi.

Victoria Liberal Milletvekili Tim Smith, “Bu, Avustralya tarihinin en büyük kamu yönetimi başarısızlığıdır” dedi.

Institute of Public Affairs (Kamu İşleri Enstitüsü) adlı serbest piyasa düşünce kurulu Politika Direktörü Gideon Rozner de Andrews’u “negatifliği” için eleştirdi.

Rozner, “Victoria halkı, Başbakanlarından her gün kurallara uyma mesajı yerine bir ümit mesajı duymayı hak ediyorlar” dedi.

Maliye, yıl sonunda JobKeeper yardımı alıyor olan 2,24 milyon kişinin yüzde 60’ının Victoria’da olacağını tahmin ediyor.

Öte yandan İşçi Partisi, Maliye Bakanı’nı Daniel Andrews’a saldırarak “suçu onun üstüne atmakla” itham etti.

ALP Başkanı Wayne Swan, “Frydenberg’in resesyon (durgunluk) suçunu Victoria’ya atması, ekonomiyi derin resesyondan çıkaracak orta vadeli teşvik başarısızlığını kamufle etmek için bir diğer perdelemedir” dedi.

Victoria Başbakanı Daniel Andrews, ikinci dalgayı durdurma adına bugün şehrin dükkanlarının ve hizmetlerinin birçoğunun kapanacağını açıkladı.

Andrews’un detaylarını verdiği yıkıcı tedbirler, en az 250,000 kişinin olumsuz etkileneceği ve dalgaları ülke genelinde hissedilecek ekonomik bir şoka yol açacak.

Başbakan, “Açık olan şu ki, eğer bunu şimdi yapmazsak, eğer bu işe yaramazsa, o halde tam bir kapanmayı içeren daha uzun bir listeye ihtiyacımız olacak. Seviye 5 bir tecritin neye benzeyeceğini hayal etmek güç. Fakat insanların yaşam biçimini radikal şekilde değiştirecektir. Sadece nereye ne zaman alışverişe gidebileceğiniz gibi değil-fakat hiç alışverişe gitmeme kısıtlamaları olacak” uyarılarında bulundu.

Gazeteciler, Andrews’a Seviye 5’i açıklaması konusunda ısrar edince, “açık sözlü olduğunu, doğrudan konuştuğunu” söyleyerek konunun Seviye 4’ün işe yaramasıyla ilgili olduğunu söyledi.

Andrews, “Seviye 5’ten bahsedilmesinin sebebi, Seviye 5 diye bir şeyin olmaması. Aksi halde, insanların hareketlerini daha da sınırlayacak bir dizi kural geliştirmek zorunda kalacağız. Bu adımları atmak zorunda kalacağımız bir duruma gelmemizi istemiyorum” dedi.

Başbakan, “İnsanlara durumu açıklıyorum. Hepimiz bu kurallara uymak zorundayız. Hepimiz bunun karşı karşıya olduğumuz bir gerçek olduğunu kabul etmek zorundayız. Bunun işe yaramasını sağlamak zorundayız. Çünkü en iyi ifadeyle sonraki adımların ne olacağı konusunda emin değiliz” diye konuştu.

Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Brett Sutton, gazetecilerin böylesi bir karanlık senaryonun detayları konusundaki sorusuna, daha fazla kapanmanın “anlaşılacak bir durum olmadığı” cevabını verdi.

Sutton, “Seviye 5’i düşünmüyoruz, düşündüğümüz başarılı bir Seviye 4. İşe yarayabileceğini biliyoruz. Bu, herkesin işbirliğini gerektiriyor” dedi.

Başbakan’ın açıklamasında niçin böyle karanlık bir duruma referans verildiği sorulunca Sutton, “Alternatifin anlaşılabilir olmadığını söylüyor. Olmak istediğimiz yere ulaşabilmek için herkesin şu an gerekeni yapmasına ihtiyaç var” karşılığını verdi.